Omscholen naar een bètaberoep: zo werk je een wiskunde B deficiëntie weg
5 min leestijd

Omscholen naar een bètaberoep: zo werk je een wiskunde B deficiëntie weg

<p>Je wilt een nieuwe richting kiezen. Misschien word je engineer, docent wiskunde of piloot. Je vindt een passende hbo- of wo-opleiding, maar bij de toelatingseisen staat wiskunde B. Dat vak had je niet op school, of het is lang geleden. Houd je overstap daar op? Nee. Je haalt wiskunde B alsnog met een erkend examen.</p><h2><br></h2>

Voor welke beroepen heb je wiskunde B nodig?

Wiskunde B is geen eis van het beroep zelf, maar van de opleiding die ernaartoe leidt. Het gaat vooral om technische en exacte opleidingen. Denk aan Elektrotechniek en Werktuigbouwkunde voor een functie als engineer, de lerarenopleiding wiskunde of natuurkunde, en de pilotenopleiding. Ook bij universitaire studies in bèta, techniek en econometrie staat wiskunde B in de toelatingseisen.

De eisen verschillen per opleiding en per instelling. Bekijk daarom eerst welk beroep je wilt, daarna welke opleiding daarbij hoort, en pas dan welke vakken je mist. Zo weet je welk vak je moet inhalen.

Wat is een deficiëntie en wanneer heb je er een?

Een deficiëntie is een vak dat ontbreekt in je vooropleiding, terwijl een opleiding dat vak als toelatingseis stelt. Je havo- of vwo-diploma blijft geldig. Je levert alleen aanvullend bewijs dat je wiskunde B beheerst.

Heb je een mbo-diploma of geen diploma?

Met een mbo-diploma op niveau 4 heb je toegang tot het hbo. Hogescholen bepalen zelf of en hoe ze je kennis toetsen, bijvoorbeeld met een eigen toelatingstoets. Heb je geen havo-, vwo- of mbo 4-diploma en ben je 21 jaar of ouder? Dan doe je een 21+ toets bij de hogeschool. Vraag in beide gevallen na welk niveau wiskunde de opleiding verwacht.

Welke examens erkennen opleidingen voor wiskunde B?

De twee meest gangbare routes zijn het CCVX-voortentamen en het staatsexamen. Daarnaast nemen veel hogescholen een eigen toelatingstoets af.

Het CCVX-voortentamen

De Centrale Commissies Voortentamen (CCVX) is een landelijk samenwerkingsverband van universiteiten. Het voortentamen wiskunde B is een schriftelijk tentamen over de gehele bovenbouwstof, van 13.30 tot 16.30 uur in Utrecht. Slaag je, dan ontvang je een testimonium. Dat is het bewijs dat je voldoet aan de vakeis van je opleiding.

De CCVX neemt het voortentamen af eind november tot half december, in april en in juli. Een tentamen kost circa 100 euro en je schrijft je in via de website van de CCVX, uiterlijk 10 dagen voor het tentamen. Een grafische rekenmachine mag niet mee, ook niet in de examenstand. Een rekenmachine die integralen berekent blijft eveneens thuis. Bij wiskunde krijg je een formulelijst, dus een eigen formulekaart neem je niet mee. Meer over de voorbereiding lees je op de WisMon pagina over het CCVX-voortentamen wiskunde B.

Het staatsexamen

Via het staatsexamen van DUO ontvang je een deelcertificaat, dat meetelt richting een diploma. Hierbij mag een grafische rekenmachine wel mee. Heb je je havo- of vwo-diploma nooit gehaald? Dan is het staatsexamen de passende route, want een CCVX-voortentamen vult alleen een vakeis aan bij een geldig diploma.

Havo- of vwo-niveau?

Universiteiten stellen wiskunde B op vwo-niveau als eis. Voor het hbo volstaat meestal havo-niveau, maar de erkenning van het CCVX-voortentamen op havo-niveau is nog niet formeel geregeld. Een testimonium op vwo-niveau erkennen hogescholen wel. Daarom kiezen veel omscholers voor vwo-niveau. Meer weten over dit onderwerp? Lees dan ook: Hoe werk je een Wiskunde B deficiëntie weg?

Hoe combineer je wiskunde B met werk?

Reken op een cursus van enkele maanden, met gemiddeld 3,5 uur zelfstudie per les. Volg je daarnaast een volledige werkweek, plan die uren dan vast in je week, net als een afspraak.

De meest gemaakte fout is de studielast te laag inschatten. Mis je naast wiskunde B ook natuurkunde, start dan niet met beide vakken tegelijk naast een volle baan. De zomercursus is voor werkenden meestal geen optie, want daarvoor reken je zeven weken lang op 35 tot 40 uur studie per week.

Wat als je wiskundekennis is weggezakt?

Ligt je laatste wiskundeles jaren achter je, dan is de onderbouwstof vaak weggezakt. Wie die stof niet aan het begin opfrist, loopt door het hoge tempo al gauw achter. Maak daarom eerst een instaptoets. Blijkt je basis te smal, dan start je met een basiscursus wiskunde.

Wanneer begin je?

Stel, je wilt volgend jaar in september starten met de lerarenopleiding wiskunde. Begin dan in januari met een cursus. Je doet het voortentamen in april en houdt de ronde van juli achter de hand als herkansing. Vraag de opleiding daarnaast naar de aanmeldtermijn, zodat je je op tijd aanmeldt via Studielink.

Hoe werkt een cursus wiskunde B vwo bij WisMon?

WisMon is een onderwijsinstituut voor bèta en techniek in Utrecht. Sinds 2006 bereidt WisMon cursisten voor op het CCVX-voortentamen en het staatsexamen. Elk jaar zijn dat er meer dan 600, en sinds de start meer dan 7000. WisMon is CRKBO-geregistreerd.

De cursus wiskunde B vwo start jaarlijks in januari, juni en september. Je volgt de lessen klassikaal in Utrecht of online. Een ervaren docent staat voor de klas, in groepen van gemiddeld 12 tot 24 personen. De lesboeken en een voortentamenbundel zijn inbegrepen.

Na de cursus kies je zelf je examen en schrijf je jezelf in. De cursus behandelt de gehele bovenbouwstof die het examen toetst. Beheers je de stof al? Dan past een tentamentraining van vijf tot zeven lessen, waarin je vooral oefent met oude tentamens.

Veelgestelde vragen over wiskunde B en omscholen

Kan ik de cursus wiskunde B online volgen? Ja. Je kiest bij de start voor klassikale lessen in Utrecht of voor online lessen. WisMon maakt opnames van de lessen om terug te kijken. Een garantie is dat niet, want er gaat soms technisch iets mis.

Kan ik wiskunde B halen naast een volledige baan? Ja, als je de studielast goed plant. Reken op gemiddeld 3,5 uur zelfstudie per les en volg niet meerdere vakken tegelijk.

Erkent elke opleiding het CCVX-voortentamen? Universiteiten en hogescholen erkennen een testimonium op vwo-niveau. De erkenning van het havo-niveau is nog niet formeel geregeld. Vraag daarom altijd bij je opleiding na welk bewijs zij accepteert.

Wat gebeurt er als ik niet slaag voor het voortentamen? Dan schrijf je je in voor een volgende ronde. De CCVX neemt het voortentamen drie keer per jaar af. Plan je eerste poging daarom niet in de laatste ronde voor je studiestart.

Met wiskunde B op zak zet je de eerste stap naar je nieuwe beroep. De informatie over tentamens en hulpmiddelen in dit artikel komt van de website van de CCVX (oktober 2026). Het cursusteam van WisMon denkt graag met je mee over de weg naar die nieuwe richting.